Scenariusz zajęć

I etap edukacyjny, uczeń kończący klasę III, edukacja przyrodnicza

Temat: Zdobywamy szczyty (część 1: Sudety)

Treści kształcenia:

3) nazywa charakterystyczne elementy typowych krajobrazów Polski: nadmorskiego, nizinnego, górskiego.

Dodatkowe:

Edukacja przyrodnicza

4) wymienia zwierzęta i rośliny typowe dla wybranych regionów Polski; rozpoznaje i nazywa niektóre zwierzęta egzotyczne.

Edukacja polonistyczna

1) korzysta z informacji:

a) uważnie słucha wypowiedzi i korzysta z przekazywanych informacji.

Zajęcia komputerowe

1) umie obsługiwać komputer:

a) posługuje się myszą i klawiaturą.

2) posługuje się wybranymi programami i grami edukacyjnymi, rozwijając swoje zainteresowania; korzysta z opcji w programach.

Cele operacyjne:

Uczeń potrafi:

Nabywane umiejętności:


Kompetencje kluczowe:

Środki dydaktyczne:

Metody nauczania

Formy pracy:

Przebieg zajęć:

Etap przygotowawczy

Na wcześniejszych zajęciach nauczyciel dzieli dzieci na trzy grupy. Każda grupa otrzymuje zadanie do przygotowania:

  1. Dzieci mają przygotować informacje na temat szczytu Śnieżka w Karkonoszach (mogą zdobyć także fotografie, np. albumy, pocztówki itp.), które wskażą na jego cechy charakterystyczne (roślinność, zwierzęta, klimat). Powinny ponadto odszukać treść legendy o Liczyrzepie.
  2. Kolejna grupa ma odszukać podobne informacje o Śnieżniku i związane z nim legendy. Powinna też zdobyć wiadomości na temat Ogrodu Bajek na Marii Śnieżnej.
  3. Ostatnia grupa otrzymuje zadanie odszukania informacji (i fotografii) o Szczelińcu Wielkim i legendy dotyczącej Błędnych Skał.

Etap wstępny

Nauczyciel wita dzieci i wiesza mapę Polski na stojaku. Następnie mówi uczniom, że mogą zostać zdobywcami najwyższych szczytów Polski, na tych zajęciach – wirtualnie.

Zaczyna od pokazania na mapie pasma górskiego Sudetów. Tłumaczy, że obejmują one jeszcze mniejsze góry, jak np. Karkonosze czy Góry Stołowe.

Etap realizacji

Nauczyciel odnajduje na mapie miejscowość, w której mieszkają dzieci. Następnie określa kierunek, w jakim trzeba z niej pojechać w Sudety (dzieci z okolic Sudetów mogą wskazywać kierunek dojazdu do swojej miejscowości z innych miast). Rozdaje uczniom ilustracje z zasobu multimedialnego. Zadaniem dzieci jest opowiedzenie, jak daleka/bliska podróż w góry czeka mieszkańców poszczególnych regionów Polski. Uczniowie powinni też wskazać, kto i jakie pasma górskie ma najbliżej/najdalej.

Nauczyciel pokazuje dzieciom na mapie mniejsze pasma górskie w Sudetach, o których wcześniej wspominał – Karkonosze, Masyw Śnieżnika i Góry Stołowe. Tłumaczy, jak określa się (upraszczając, wskazując na cechy charakterystyczne) wiek gór i które góry w Polsce są najstarsze/najmłodsze, a do jakich należą Sudety i poszczególne pasma. Stara się tak prowadzić opowieść, aby zaciekawić dzieci i ułatwić im rozpoznawanie poszczególnych szczytów. Zwraca uwagę, że każdy zakątek Polski ma swoją legendę, związaną z ciekawymi głazami, dziwnymi miejscami, miastami, a także z górami – prosi, by uczniowie podzielili się na trzy grupy, które przygotowały informacje zgodnie z ustalonymi na poprzednich zajęciach zadaniami.

Dzieci prezentują przygotowane materiały, przypinają na tablicy zdobyte zdjęcia lub przedstawiają klasie albumy, przewodniki turystyczne itp.; opowiadają lub czytają zdobyte legendy; zwracają uwagę na charakterystyczne elementy przyrodnicze, po których mogą rozpoznać omawiane szczyty. Nauczyciel zadaje im pytania pomocnicze, np. dotyczące obecnych na szczytach budowli, wyglądu góry, skał lub innych zagadnień; obecności roślinności i zwierząt; uzupełnia informacje podawane przez uczniów.

Po wystąpieniu wszystkich grup nauczyciel, korzystając z galerii zdjęć z zasobu multimedialnego, pokazuje dodatkowe fotografie. Ponownie zwraca dzieciom uwagę na nazwy szczytów i ich wysokości (podaje je, jeśli uczniowie tego nie zrobili podczas prezentacji) – wyjaśnia także zagadnienie wysokości szczytów liczonej od podstawy i od poziomu morza. Pyta, jakie wyrazy w nazwach powtarzają się i jak można to wyjaśnić (Śnieżka, Śnieżnik i Maria Śnieżna, której nazwa pochodzi od kościółka pod wezwaniem Matki Boskiej Śnieżnej). Pokazuje fotografie Szczelińca Wielkiego oraz Gór Stołowych, które łatwo jest zapamiętać, ponieważ mają skały ułożone w postaci płaskich płyt podobnych do stołu. Mówi dzieciom, że Góry Stołowe to „naturalny świat fantazji”. Nauczyciel pyta, co to jest fantazja i dlaczego można tak nazwać Góry Stołowe? Na zakończenie dzieci opowiadają, które szczyty ich zainteresowały, na które chciałyby wejść i dlaczego.

Następnie nauczyciel podsumowuje informacje o Sudetach. Prosi o przypomnienie nazw pasm górskich, ich charakterystycznych cech, zwraca uwagę na przewijającą się w legendach postać Ducha Gór. Pyta, czy podoba się dzieciom postać Liczyrzepy? Czy ludzie się go bali, czy im pomagał i w jakich sytuacjach? Po pokazaniu wszystkich zdjęć z Sudetów nauczyciel koncentruje uwagę dzieci na krótkim powtórzeniu informacji, korzystając z pomocy mapy. Dzieci szukają na mapie Śnieżki, Śnieżnika i Szczelińca Wielkiego.

Etap końcowy

Na zakończenie zajęć prowadzący zajęcia prosi dzieci, aby zapamiętały dwa zwierzęta, które można spotkać w Sudetach. Jednym z nich jest muflon, a drugim traszka górska. Opowiada uczniom, skąd wzięły się muflony w Polsce, zwraca uwagę na ich wygląd. Dzieci próbują wytłumaczyć, dlaczego schronisko pod Śnieżnikiem nazywa się „Pod muflonem”. Korzystając z internetu, dzieci samodzielnie lub wraz z nauczycielem oglądają zdjęcia muflonów. Następnie demonstrowane są zdjęcia traszki górskiej. Nauczyciel prosi o zwrócenie uwagi na jej ubarwienie w okresie rozrodu. Dzieci próbują określić, gdzie w górach można zobaczyć takie zwierzę, a następnie korzystając z internetu, oglądają jego zdjęcia. W ramach pracy domowej uczniowie mają odszukać informacje na temat trybu życia traszki i muflona.

Dodatkowo:

Uczeń zdolny/chętny powinien przygotować w domu krótką prezentację na temat masywu Ślęży jako bardzo charakterystycznej odizolowanej struktury, z uwzględnieniem obecnej tam flory i fauny.

Słowa kluczowe:

Sudety, Śnieżka, Śnieżnik, Błędne Skały, muflon, traszka, legenda, góry